Kwaliteit‎ > ‎

Vaardigheidsmeter

Prestaties van leerlingen op school staan of vallen met het didactisch handelen van “de leerkracht”. Dat is onderzocht en bewezen. Duidelijk uitleggen, maar ook voldoende tijd besteden aan de lessen is daarbij super belangrijk. Natuurlijk is het niet alleen de leerkracht die invloed heeft op de leerprestaties. Ook eigen motivatie, de thuissituatie en achtergrondkennis spelen een  rol. Maar van het door de school te beïnvloeden deel bepaalt de leerkracht voor 66% de opbrengst en wel op drie terreinen: 1. didactische aanpak (effectieve onderwijstechniek), 2. klassenmanagement/ pedagogisch handelen (waarin bijv. regels en routines, omgaan met ongewenst gedrag, relatie leerkracht-leerling en mentale instelling leerkracht thuishoren) en 3. het “herontwerpen” van de leerprocessen (aanpassen van tempo en niveau van lesinhoud aan het niveau van de leerlingen). Hier gaat "Handelingsgericht werken” (HGW) eigenlijk ook over. Kortom: de leerkracht doet er dus veel toe!

De onderwijsinspectie heeft de belangrijkste elementen van vakmanschap van de leerkracht “vertaald” naar een kijkwijzer. In die kijkwijzer staat een lijst met indicatoren en die indicatoren zijn uitgewerkt in vaardigheden. Vaardigheden die een leerkracht moet tonen om goed te scoren op de indicator.
Inspectie heeft dit niet zelf verzonnen. Inspectie heeft goed geluisterd naar de Amerikaanse onderwijsonderzoeker Robert Marzano, die een heel groot onderzoek heeft uitgevoerd (dat heet een meta-analyse) naar onderwijsveranderingen in de laatste 35 jaar die daadwerkelijk effect bleken te hebben op onderwijsprestaties. 
Cadenza, een onderwijsbegeleidingsdienst, heeft de kijkwijzer van inspectie vervolgens als basis gebruikt om een volgsysteem voor leerkrachtvaardigheden te ontwikkelen: de “Vaardigheidsmeter Instructiegedrag”. Door die vaardigheidsmeter jaarlijks af te nemen krijgt een school zicht en grip op de leerkrachtvaardigheden, zowel individueel als van een schoolteam. Ik zeg hier bewust “krijgt een school zicht op…….”. 

 

VHM: wat is het?

 De Vaardigheidsmeter omvat 23 indicatoren, waarin 108 vaardigheden gescoord worden. Een voorbeeld van een indicator is bijvoorbeeld:
“de leerkracht geeft duidelijke uitleg”.
Enkele voorbeelden van vaardigheden die hieronder vallen zijn:
“de leerkracht hanteert in de uitleg een herkenbare structuur”
of
“de leerkracht gaat na of het lesdoel is bereikt”. 
't Vierschip is na de zomervakantie gestart met het gebruik van dit meetinstrument De schoolleiding en de leerkrachten hebben daar voordeel van. Maar vooral natuurlijk ook de leerlingen! En in het verlengde daarvan ook hun ouders. DE SCHOOL dus……..Er is een verschil tussen hoe de inspectie naar die leerkrachtvaardigheden kijkt en hoe dat vanuit de vaardigheidsmeter van Cadenza gebeurt. Inspectie gebruikt de indicatoren om “mee af te rekenen” (dus vooral te beoordelen), maar Cadenza heeft dit instrument vooral gemaakt om leerkrachten zich te laten “ontwikkelen”. Dus beter te worden waar je nog niet helemaal goed in bent, waar je nog winst kan halen. Dat is een héél andere insteek! Want onderwijsmensen vinden het nu eenmaal niet prettig om alleen maar “botweg” beoordeeld te worden, maar vinden het wél prettig om zodanig gecoacht te worden dat ze in hun vak nóg beter uit de verf komen. Het is het verschil tussen motivatie van buitenaf (oftewel top-down, wat vaak niet werkt) of motivatie van binnen uit (“yes, ik ga er morgen mee beginnen!”).